Ma-vr 7:00-15:00
De huidige tijd brengt constant nieuwe uitdagingen voor onze psyche met zich mee. Alsof de oude nog niet genoeg waren. Inflatie, oorlog, rampen, voedselprijzen, veel mensen maken zich zorgen over hun baan, veel mensen maken zich zorgen dat ze ziek worden of dat hun dierbaren ziek worden. De media die emoties van angst en confrontatie oproepen, dragen hier ook niet aan bij. Dit alles zorgt voor een overmatige stressbelasting van onze psyche. Veel mensen komen steeds meer onder enorme druk te staan. En deze druk heeft de neiging om zich na verloop van tijd te uiten in lichamelijke symptomen op ons lichaam. Dit wordt de somatisatie van stress genoemd. Dat wil zeggen dat de psychologische processen lichamelijke symptomen gaan vertonen. Het is eigenlijk een verdediging van ons organisme, waarbij het organisme de mentale spanning probeert af te voeren in het fysieke lichaam.
Ons lichaam streeft er voortdurend naar om homeostase te behouden. Het streeft er voortdurend naar om een stabiele interne omgeving te behouden, ook al veranderen de omstandigheden om ons heen voortdurend. Deze interne stabiliteit is nodig om alle fysiologische processen te laten plaatsvinden. De somatisatie van stress speelt de functie van zo'n klep in de papyrus waarmee we onze interne psychologische spanning verlichten. Het is wel een beetje een regenmaker. De lichamelijke symptomen die erop volgen zijn ook niets dat we leuk vinden of dat een indicatie is voor onze gezondheid. Er is vaak sprake van chronische pijn en vermoeidheid, neurologische problemen, en we constateren vaak spijsverteringsproblemen of slapeloosheid.
In de Chinese geneeskunde wordt niet gesproken over homeostase, maar wel over een constante balans tussen yin- en yang-energie, met een gulden middenweg die daar ergens tussenin ligt als ideale toestand. Een ideale staat die we nooit zullen bereiken. Een staat van absolute gezondheid. Het is goed om in harmonie te leven zodat er geen extreme schommelingen van Yin en Yang zijn. Wat, vooral de laatste tijd, niet altijd goed gaat. Het is goed om het pad van matiging te volgen. In alles, in voeding, in werk, in sportactiviteiten, in rust, in relaties, in seks... Alle extremen zijn schadelijk voor ons organisme en veroorzaken onevenwichtigheden. Onevenwichtigheden van yin en yang energie. En deze zullen zich uiteindelijk manifesteren als ziekte.
Somatisatiestress is vaak een vluchtdiagnose voor artsen. Kun je de oorzaak van het probleem niet vinden? Dan is stress de schuldige.
Maar zelfs de Chinese geneeskunde stelt dat de oorzaak van ziekte voor 70% in onze psyche zit, voor 20% in onze voeding en voor slechts 10% in andere oorzaken die we vaak niet in de hand hebben. Erfelijkheid, bijvoorbeeld. Als je erover nadenkt, is onze mentale toestand een cruciale factor als we gezond willen blijven.
Een ander paradigma van de Chinese geneeskunde zegt: "Een gezond persoon zit vol Qi en bloed, en alles stroomt vrij in hem." En het somatiseren van spanningen is nauw verbonden met het tweede deel van deze uitspraak, stromen.
De Chinezen geloven dat Qi door ons lichaam stroomt. We kunnen Qi zien als energie of vibratie. Qi is vaak een twistpunt tussen de Chinese en Westerse geneeskunde. Niemand heeft Qi gemeten met welk instrument dan ook, het is niet zichtbaar op een MRI, het kan er niet uitgehaald worden. Het is een beetje een mysterieuze substantie. Het stroomt in de acupunctuurbanen zoals bloed stroomt in de bloedvaten of lymfe stroomt in de lymfebanen. Qi heeft verschillende functies in het lichaam. Het verwarmt het, voedt het, beschermt het, verplaatst het, is verantwoordelijk voor fysiologische processen, enz. Om deze functies uit te voeren, moet het continu en vrij stromen.
De Lever is verantwoordelijk voor de doorstroming van Qi-energie in ons lichaam. De Lever is een van de belangrijkste organen of systemen die alle processen in ons lichaam besturen. En het is een van hun functies om de vrije stroom van Qi in stand te houden. Het probleem is dat de Lever een orgaan is dat erg gevoelig is voor stressvolle situaties. Stress, die verschillende emoties in ons wakker maakt, beperkt hun doorlaatbaarheidfunctie. Eerst begint de Qi te vertragen. Men begint dit te merken, zoals verschillende spanningen in het lichaam of lichte pijnen. Vooral bij vrouwen zijn er typische plaatsen waar deze spanningen voelbaar zijn. De nek en de schildklier, de borsten en de borst, de nek, de maag en de onderrug, of de onderbuik. Dus eerst begint de Qi-energie te stagneren. We voelen bijvoorbeeld een brok in de keel, druk op de borst, een steen in de maag of een opgeblazen gevoel. Of vaak zie ik op kantoor stresspijn tussen de nek en het schouderblad. Als we er niet in slagen om de Qi weer te laten stromen, zullen andere stoffen zoals bloed en slijm samen met de Qi gaan stagneren. En zo ontstaan er ernstigere problemen. Zoals schildklierknobbels, knobbels in de borsten, maagzweren, baarmoederfibromen, eierstokcysten. Er zijn talloze scenario's. Een van de typische symptomen is het premenstrueel syndroom. Volgens de Chinese geneeskunde is menstruatie een fysiologische blokkade. Op een bepaald moment in de menstruatiecyclus begint het lichaam bloed vast te houden. Dat is een blokkade. Maar als de Qi van de lever lange tijd stagneert, heeft het de neiging om alle andere blokkades in het lichaam te versterken. Daarom hebben vrouwen met stagnerende Lever Qi vóór de menstruatie meer uitgesproken symptomen van stagnatie en voelen ze symptomen zoals pijn in de onderbuik of heupen, pijn en gevoeligheid op de borsten, psychische onevenwichtigheden, enz.
Maar wat kunnen we eraan doen? Allereerst is preventie belangrijk. Het is noodzakelijk om alles vrij te laten stromen. Creëer geen blokkades. Niet alleen in ons lichaam, in onze psyche, maar ook in de omgeving om ons heen. De prikkels om ons heen die stress veroorzaken zullen nooit verdwijnen. Ertegen vechten zou nogal Sisypheaans zijn. We hebben twee opties. Of we vermijden stressvolle situaties of we gaan de confrontatie aan. Stress vermijden is een goed idee, maar soms is het moeilijk om uit te voeren. Maar binnen redelijke grenzen is het een goed idee om het te proberen.
De andere optie is om deze uitdagingen aan te gaan. Maar hoe? We zeiden hierboven al dat stressvolle situaties blokkades opwerpen. Dus als we stress met geweld tegemoet treden, maken we onszelf alleen maar klaar voor meer blokkades. We gaan onze emoties extreem opwekken of we gaan ze onderdrukken. Beide leiden tot blokkades in de Qi-stroom. De betere manier is om stressvolle situaties te accepteren. Accepteer ze als we ze op dit moment niet kunnen veranderen. Wees als water. Als je het water raakt, zal het niet te veel beïnvloed worden en vrij blijven stromen. Observeer je emoties alsof ze geen deel van je zijn, alsof ze gewoon door je heen stromen. Er zijn ook technieken die ons kunnen helpen om beter met stress om te gaan. Deze omvatten meditatiepraktijken zoals Tai Ji, Qi Gong of yoga, of de modernere methode van mindfulness.
Het is heel belangrijk om goede relaties te onderhouden met je dierbaren. Ik zou zeggen: koste wat het kost. Misschien is dat wel het belangrijkste advies van dit artikel.
Maar soms is een verandering van houding niet genoeg. Somatische manifestaties kunnen zo uitgesproken zijn dat men geen kracht heeft om het om te keren. Of het kan lang duren. De Chinese geneeskunde biedt verschillende methoden om de situatie te veranderen. Een daarvan is acupunctuur, waarbij naalden in acupunctuurpunten worden gestoken. Een bekwame acupuncturist kan de naalden gebruiken om blokkades in de banen op te heffen en de Qi weer vrij te laten stromen.
De tweede optie is fytotherapie, behandeling met kruiden, paddenstoelen, mineralen, enz. De Chinese geneeskunde heeft in haar therapeutische register kruidenrecepten die gestagneerde lever-Qi kunnen vrijmaken. Er zijn zelfs recepten voor ernstigere scenario's waarbij naast Qi ook bloed of slijm begint te blokkeren en er al tastbare manifestaties van stagnatie ontstaan, zoals vleesbomen, cysten, endometriose, adenomen, tumoren, enz.
Een van de beste mengsels die ik in mijn praktijk gebruik voor somatisatie is het Xiao Yao San recept. Dit recept werd gecreëerd door een bekende arts in het begin van de 12e eeuw. Het bevat kruiden zoals fenegriek of mimosa die de Qi van de lever kunnen vrijmaken. Het bevat ook kruiden die Qi versterken, zoals atractylis of zoethout. Dit mengsel kan gebruikt worden voor alle problemen die verergerd worden door stress. Het is uitstekend voor verschillende gevoelens van spanning, maagneuroses, angst of premenstrueel syndroom.
Er is nog een moderner mengsel dat ik verkies voor somatisatie. Het werkt vrij snel, binnen 14 dagen ziet de patiënt meestal een vermindering van de symptomen. Hij beschrijft het meestal alsof hij niet meer zoveel last heeft van de problemen om hem heen. Het is alsof ze door hem heen gaan en hem niet raken. Over het algemeen ontspant hij. Het mengsel is Hou Tou He Ping San. Naast de kruiden om de Lever te ontspannen, bevat het de Hericium paddenstoel, die uitstekend is voor somatisatie, en ook kruiden om het Hart en de Ziel Shen te versterken. Het Hart is het orgaan dat onze psyche huisvest.
Ik wil nog op één fout wijzen. Ik heb het over de Lever. Maar het is meer de Chinese Lever, het systeem dat Qi-energie in het lichaam verplaatst, bloed opslaat, de spijsvertering bevordert en gevoelig is voor emoties en stress. En als ik Lever zeg, denken veel mensen aan Mariadistel. Mariadistel is zeker een grote hulp, maar het is meer een leverhulp vanuit westers perspectief. Het regenereert hun cellen en herstelt hun metabolische capaciteiten. Ik heb het meer over het psychische aspect van de Lever. Mariadistel kan de geblokkeerde Lever Qi niet vrijmaken. Dat is wat de Chinese prosobranch of de tuber shahor kan doen.
Laat alles vrij stromen. Wees als water. De stress om je heen zal nooit verdwijnen. Het wordt alleen maar zwakker of sterker. Sommige mensen beginnen bijvoorbeeld Hou Tou He Ping San te nemen en krijgen verlichting. Maar als ze hun benadering van stressvolle situaties niet veranderen, zullen hun somatisatieproblemen weer terugkomen. Net als een patiënt die elke avond chilipepers eet. Al snel begint zijn maag pijn te doen. Ik kan hem een kruidenrecept geven voor dit soort pijn. Hij zal zich er beter door voelen. Maar als hij niet elke avond stopt met het eten van chilipepers, zal hij nooit blijvend van de pijn afkomen.
Wees als water.